1+1=3

Ouders + school levert extra op voor kind

Steeds meer zien Urker ouders de belangrijke rol van de school als het gaat om de opvoeding van hun kinderen. De IB’ers Dirk Taanman en Anneke Stoll-Meun zijn daar blij mee. ,,We vinden het een heel goede kentering, want opvoeden is het mooiste wat er is, maar ook het moeilijkste. Zoals een gezegde het treffend verwoordt: je hebt een heel dorp nodig om een kind op te voeden. Natuurlijk zijn ouders het belangrijkst, maar ook school, sportclub, buren, familie, zangkoor, kerk en vrienden spelen een rol.’’

Dirk Taanman van de Johannes Calvijnschool en Anneke Stoll-Meun van de Harmpje Visserschool zijn twee ervaren rotten binnen het Urker onderwijs. Ze denken graag in mogelijkheden en kijken vooral naar positieve ontwikkelingen. Wat zien ze de laatste jaren gebeuren?

De ‘klepjes’ moeten open!
,,Vroeger lag het accent binnen het onderwijs alleen op leren. Je ging naar school om te leren rekenen en lezen, punt. Dat is nog steeds het geval, maar door voortschrijdend inzicht weten we nu veel beter dat kinderen het beste leren als ze zich sociaal en emotioneel veilig voelen. Dan staan die ‘klepjes’ in de hersenen open en ontvangen ze makkelijker. De nadruk ligt daarom ook steeds meer op relaties en het sterker maken van de omgeving van de leerling. Een goede thuis- en schoolsituatie zorgen voor makkelijker leren. Twee basisvoorwaarden die elkaar versterken, waardoor 1+1 dan 3 wordt. We kunnen niet meer stellen dat een leerkracht alleen maar onderwijzen als taak heeft. Nee, die leerkracht moet tegenwoordig veel meer investeren in een goede en veilige sfeer in de klas en in de relatie met het kind. Natuurlijk moet de leerling aan het eind van de basisschool kunnen lezen en rekenen, maar daarnaast is het ook belangrijk dat zij ‘goede burgers in wording’ zijn. In de aanpak blijven de drie R’s belangrijk: rust, reinheid en regelmaat. Dat blijft wel als vanouds.’’

Omgeving versterken
,,Bij het sterker maken van de omgeving van het kind, is het belangrijk dat de relatie tussen school en thuis goed is; dat ouders zich open en kwetsbaar opstellen. Voorheen schaamde het merendeel van Urker ouders zich er voor als ze moeite had met de opvoeding. De schaamtecultuur op Urk is echter op z’n retour en dat is in onze ogen een prachtige ontwikkeling. We zien steeds meer dat ouders opener zijn over de opvoeding en onderling daarin het contact zoeken en ervaringen uitwisselen. Scholen organiseren ook regelmatig koffiemorgens waarin ouders elkaar kunnen ontmoeten en in gesprek gaan over opvoedkundige thema’s. Daarnaast gaat het in de oudergesprekken op school steeds vaker niet alleen over de leerontwikkeling van het kind, maar ook over de persoonlijke ontwikkeling en de plek van het kind in het gezin en de omgeving. We kunnen dankzij deze samenwerking met ouders nu makkelijker dan voorheen de omgeving van het kind sterker maken. Daarnaast zijn op alle scholen op Urk korte lijntjes met de schoolmaatschappelijk werkers van Zorggroep Oude en Nieuwe Land, die ouders waar nodig extra kunnen ondersteunen in de opvoeding. Wel moet Urk hier nog verder in groeien. We zijn er pas als het gewoon is voor een moeder om niet alleen op de krans met haar vriendinnen te praten over haar moeilijkheden in de opvoeding, maar ook hulp durft in te schakelen als het nodig is.’’

Er vroeg bij zijn
,,Door de komst van het Kindcentrum zien we dat er steeds meer mogelijkheden zijn in het voortraject. Het grootste deel van de leerlingen van de Rehobothvereniging komt via de peuterschool op jonge leeftijd op de radar. Mogelijke problemen worden al vroeg in kaart gebracht. Bij de reformatorische scholen is er het Opstapje. Leerlingen van drie jaar komen met vader of moeder twee keer per maand naar school om daar samen te werken en te spelen. Negentig procent van de reformatorische ouders maakt gebruik van deze mogelijkheid. Het is heel mooi om te zien hoe vaders en moeders samen met hun kinderen aan het knutselen zijn of aan het spelen in de poppenhoek. Op die manier creëren we al een ingang bij die ouders.’’

Oorzaken ontdekken
,,Regelmatig zien we hoe ongewenst gedrag veroorzaakt wordt door achterliggende problemen. Binnen het onderwijs is daar steeds meer oog voor. We zoeken antwoord op de vraag waarom het kind zich zo onrustig gedraagt, of snel van slag is. Een mooi middel hierbij is het filmen in de klas. Filmbeelden kunnen ons leren om dóór het gedrag heen te kijken. Wat we altijd terug zien is dat een kind gehoord en gezien wil worden en de volwassene nodig heeft om de eigen emoties te leren begrijpen. Benoem daarom vanaf jonge leeftijd al de gevoelens van je kind: ‘Je vindt het spannend hè?’ ‘Dit vind je moeilijk hè?’ en geef aan dat deze gevoelens oké zijn, maar dat de manier waarop een kind het uit, niet altijd oké is. Emoties veroordelen met ‘wiek’ of ‘doen niet zo stom’, zorgt bij een kind vaak voor frustratie en schaamte. Dat is niet wat je wilt. Wanneer de volwassene  probeert te achterhalen waar het gedrag vandaan komt, voelt het kind zich gezien en gehoord en leert het zijn emoties sneller reguleren en te verwerken.’’

Ouders met diploma’s
,,Steeds vaker hebben ouders, zowel vader als moeder, zelf een diploma op zak en steeds meer zien we dat ouders hoog opgeleid zijn. Waar meisjes vroeger na de huishoudschool of de mavo voor een baan kozen – omdat ze toch gingen trouwen – zien we nu dat meisjes gestimuleerd worden om door te leren. Dat extra stukje ontwikkeling dat deze moeders tegenwoordig krijgen, nemen ze mee in de opvoeding van hun eigen kinderen.’’

Internet
,,Vroeger waren de grenzen van het dorp de grenzen voor het kind. Tegenwoordig heb je het internet waar de mogelijkheden onbeperkt zijn en normen en waarden vervagen. Op school mogen kinderen geen telefoons mee. In de pauze moeten ze echt met elkaar spelen op het plein. Wij adviseren ouders altijd: weet wat je kind doet op het internet en ga hierover het gesprek aan. Geef grenzen aan de tijd waarop ze op de telefoon of de computer mogen en laat ze hierin zelf ook meedenken. En wees zelf het voorbeeld. Leg je eigen telefoon regelmatig weg. Kinderen doen wat jij doet, niet wat je zegt dat ze moeten doen.’’

Prikkelverwerking
,,Tegenwoordig zijn de klassen voller en hebben meer kinderen moeite met concentratie en prikkelverwerking. Wij denken dat deze tendens onder meer is ontstaan doordat er in de huidige samenleving vanaf jonge leeftijd continue van alles op de kinderen af komt. Maar ook zien we dat kinderen minder buiten spelen, omdat ze meer tijd achter de computer doorbrengen. Door van jongs af aan veel buiten te spelen en om te gaan met allerlei materialen en situaties, leren kinderen beter prikkels te verwerken en sociale vaardigheden te ontwikkelen. Is dat niet voldoende gebeurd, dan kunnen kinderen extremer blijven reageren op bijvoorbeeld gebeurtenissen in de klas.’’

Blijf lezen!
,,Zijn kinderen negen of tien jaar, dan kunnen ze het nog steeds heel erg leuk vinden om samen met één van de ouders te lezen. Blijf dat zo lang mogelijk doen. Lezen is zo ontzettend belangrijk voor de ontwikkeling, maar hoe leuk is het ook om samen in een verhaal te duiken! Samen lezen zorgt vaak voor gezelligheid, leuke gesprekjes en verbinding met je kind.’’

Dirk Taanman

  • 44 jaar
  • 21 jaar werkzaam als leerkracht op de reformatorische basisschool Johannes Calvijn. Sinds drie jaar IB’er op deze basisschool.

Anneke Stoll-Meun

  • 36 jaar
  • Is 15 jaar werkzaam bij de christelijke Scholenvereniging Rehoboth. Eerst als leerkracht, maar al vrij snel ook als IB-er. Sinds 2013 alleen IB-er. Eerst op de Prinses Beatrixschool, later op de Cornelis Zeemanschool en nu op de Harmpje Visser.

De Interne Begeleider (IB-er) is voor de school de spin in het web. Ze zorgen er voor dat alle radartjes binnen de zorg van het onderwijs met elkaar verbonden zijn en houden de rode draad vast, zodat iedere leerling zo optimaal en stabiel mogelijk kan ontwikkelen. De IB-er onderhoudt met alle betrokken partijen contact – van ouders tot gemeente en van leerkracht tot hulpverlener. Samen met anderen zoeken ze naar oplossingen voor problemen.  Het begeleiden van leerkrachten is een belangrijk onderdeel van het werk, net als de juiste hulp zoeken voor leerlingen met leer- of gedragsproblemen en het voeren van gesprekken met alle partijen hier over.

Op de hoogte blijven?

Op de hoogte blijven? Schrijf je dan in voor de oudernieuwsbrief. Je ontvangt naast handige tips en activiteiten een gratis exemplaar van het Urker magazine 'Opgroeien' (optioneel)